Parafia Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie

Proboszczowie

Proboszczowie parafii Dębe z XX i XXI w.:

ks. Ewaryst Hornowski (?-1911), ks. Jan Cyranowski (1911-1924), ks. Roman Pawłowski (1924-1926), ks. Edward Lidtke (30 czerwca 1926 – 17 lutego 1933), ks. Antoni Kardyński (administrator, 1933-1934), ks. Józef Zagner (1935-1937), ks. Józef Gołębiowski (18 czerwca 1937 – marzec 1941), ks. Zenon Wiewiórski (18 października 1941-1945), ks. I. Świąder (1945), ks. Franciszek Nowacki (1946-30 czerwca 1973), ks. J. Lisewski (1 lipca 1973-1986), ks. J. Posłuszny (1986-1998), ks. Józef Nowacki (1998-30 czerwca 2017) i ks. S. Kęszka (od 1 lipca 2017 r.).

Ks. JAN CYRANOWSKI (1876-1930)

Urodził się 16 stycznia 1876 r. w Kolonii Kurnos leżącej w gminie Kluki, w powiecie piotrkowskim (parafia Kaszewice). Po ukończeniu w 1886 r. niemieckiej szkółki elementarnej w rodzinnej wiosce, dalszą naukę kontynuował w latach 1886-1892 w powszechnie wówczas znanej i cenionej szkole Feliksa Fabianiego w Radomsku. W ciągu kolejnych trzech lat złożył wszystkie egzaminy rządowe i jesienią 1895 r. wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Święcenia kapłańskie przyjął w 1900 roku.

Swoją posługę wikariuszowską wypełniał najpierw w Mstowie (1900-1901) i Uniejowie (1901-1902), a następnie w Zduńskiej Woli (1902-1911), gdzie był jednocześnie prefektem i miał powierzone także duszpasterstwo prowadzone w języku niemieckim dla miejscowych Niemców. Zajmował się tam również działalnością społeczną i charytatywną – założył ochronkę dla 120 dzieci, które nie tylko uczyły się w niej, ale także otrzymywały pożywienie i odzienie, przytułek dla 12 starców, czytelnię katolicką dla robotników fabrycznych oraz 6-klasowe gimnazjum realne, przekształcone w 1920 r. na 8-klasowe gimnazjum państwowe.

W 1911 r. mianowany został proboszczem parafii Dębe, gdzie najpierw odnowił stary, drewniany kościół parafialny, a następnie zbudował – w latach 1914-1924 – nową, murowaną świątynię i dał się poznać jako doskonały kaznodzieja. Podczas pracy w tej parafii przeprowadził również remont kościoła filialnego w Zborowie oraz zrealizował kilka dalszych inwestycji – zbudował w Dębem Dom Ludowy wraz z ochronką oraz budynki mieszkalne i gospodarcze dla służby kościelnej, a także ogrodził cmentarz i ogród plebański, w którym posadził przeszło 200 drzewek owocowych. Był też członkiem Rady Gminnej i Sejmiku Kaliskiego oraz przewodniczącym Dozoru Szkolnego gmin: Kamień i Zborów, a z nominacji bp. Stanisława Zdzitowieckiego również kanonikiem honorowym kaliskiej kapituły kolegiackiej, delegatem biskupim do Rady Szkolnej Okręgowej w Kaliszu i dziekanem dekanatu koźminkowskiego (1917-1924).

W listopadzie 1924 r. przeniesiony został do Uniejowa, gdzie objął urząd proboszcza tamtejszej parafii. Oprócz posługi duszpasterskiej działał tam także w Radzie miasta Uniejów, Radzie Szkolnej Powiatowej i Sejmiku w Turku. W 1926 r. zorganizował wielkie uroczystości związane z beatyfikacją bł. Bogumiła.

Zmarł 20 czerwca 1930 r. i pochowany został na cmentarzu w Uniejowie.

Ks. EDWARD LIDTKE (1879-1951)

Urodził się 3 września 1879 r. w Bełchatowie, w rodzinie o niemieckich korzeniach. Jego ojciec był protestantem, a matka katoliczką. Zgodnie z umową zawartą między rodzicami, synowie mieli być wychowywani w religii ojca, a córki – matki. Aby ustrzec go od wpływów katolickich ojciec odesłał go w 1885 r. – po ukończeniu trzech klas szkoły ewangelickiej w Bełchatowie – na dalszą naukę do gimnazjum realnego w Kole, skąd – dzięki staraniom matki – przeniesiony został po roku do gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim. Tam poznał prefekta ks. Józefa Gogolewskiego i bez wiedzy ojca zaczął uczęszczać na lekcje religii. W 1893 r. potajemnie przyjął katolickie sakramenty i dwa lata później, po ukończeniu gimnazjum, postanowił wstąpić do seminarium duchownego we Włocławku. Uczynił to jednak dopiero w 1897 r., bo musiał najpierw nauczyć się samodzielnie języka łacińskiego, którego nie było w piotrkowskim gimnazjum. Był najprawdopodobniej bardzo zdolnym seminarzystą, bowiem po święceniach diakonatu skierowany został w 1901 r. przez władze diecezjalne na dalszą naukę w Akademii Duchownej w Petersburgu. Z powodu słabego zdrowia przerwał ją jednak i dzięki otrzymanej zgodzie wrócił do Włocławka. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1902 r. i w tym też roku rozpoczął posługę wikariuszowską w diecezji kujawsko-kaliskiej. Najpierw pracował w Pabianicach (1902-1907), a potem w Kaliszu – w parafii św. Mikołaja (1907-1908) i Wniebowzięcia NMP (1908-1914), gdzie pełnił także funkcję notariusza konsystorza foralnego, prefekta szkoły rzemieślniczej i kapelana więzienia (1910-1911).

W maju 1914 r. otrzymał nominację na proboszcza parafii Kłobia na Kujawach, gdzie pracował do chwili przeniesienia go w kwietniu 1920 r. na probostwo w Chełmcach. W maju 1924 r. mianowany został proboszczem parafii Godziesze, skąd skierowano go 30 czerwca 1926 r. – już po utworzeniu rok wcześniej diecezji włocławskiej – na urząd proboszcza parafii Dębe. Jednocześnie powierzone mu wtedy zostały także obowiązki dziekana dekanatu koźminkowskiego, które wypełniał do chwili jego zniesienia w 1930 roku. Podczas swej posługi w Dębem ks. E. Lidtke był też przedstawicielem kurii włocławskiej w Powiatowej Radzie Szkolnej w Kaliszu oraz organizatorem Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej w Zborowie. On też przeprowadził rozbiórkę drewnianej części starego kościoła (1927), przeniósł z niego do nowej, murowanej świątyni trzy barokowe ołtarze boczne, odnowił ambonę i chrzcielnicę oraz sprawił konfesjonały i ławki, a także wyremontował stare i zbudował nowe budynki gospodarcze przy plebanii i doprowadził do powiększenia cmentarza i placu przy organistówce. Za jego czasów odbyła się również konsekracja kościoła w Dębem (8 maja 1928 r.).

W parafii dębskiej ks. E. Lidtke pracował do 17 lutego 1933 r., skąd przeniesiony został ma probostwo w Warcie, a następnie – w kwietniu 1934 r. – do parafii Szadek, gdzie pełnił też obowiązki dziekana tamtejszego dekanatu.

Podczas okupacji hitlerowskiej mieszkał w Szadku. Był czasowo aresztowany (jesienią 1939 r.), zmuszony do podpisania volkslisty (jako osoba o niemieckim pochodzeniu) i odsunięty od posług duszpasterskich, które wypełniał jednak konspiracyjnie. Po zakończeniu wojny ponownie podjął obowiązki proboszcza parafii Szadek i pełnił je do kwietnia 1948 r., kiedy to przeniesiono go na probostwo w Iwanowicach, gdzie zmarł 28 marca 1951 r. i pochowany został na miejscowym cmentarzu.

 

Ks. JÓZEF GOŁĘBIOWSKI (1902-1942)

Ksiądz Józef Gołębiowski urodził się 2 kwietnia 1902 r. w Brzeziu pod Włocławkiem. Po ukończeniu włocławskiego gimnazjum, dalszą naukę kontynuował w tamtejszym Liceum Męskim im. Piusa X. Jako uczeń brał – w 1920 r. – udział w obronie miasta podczas wojny polsko-bolszewickiej. Świadectwo dojrzałości otrzymał w maju 1923 r. i jesienią tegoż roku wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Święcenia kapłańskie przyjął 4 czerwca 1928 r. z rąk biskupa Władysława Krynickiego. Swoją kapłańską drogę rozpoczął jako wikariusz parafii Iwanowice (1928-1929). Później pracował w parafii Szadek (1929-1930), skąd przeniesiony został do Włocławka, gdzie najpierw był prefektem dwóch tamtejszych szkół i kapelanem ochotniczej straży pożarnej (1930), a następnie wikariuszem parafii św. Jana Chrzciciela (1931-1934), w której przez pół roku pełnił też obowiązki jej administratora. W czasie pracy we Włocławku należał również do zarządu Chrześcijańskich Związków Zawodowych, założył Akcję Katolicką i Katolickie Stowarzyszenia Mężczyzn i Kobiet, a także był – jako następca ks. Stefana Wyszyńskiego – kierownikiem Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego. W 1934 r. został proboszczem parafii Ostrowite i czasowym administratorem parafii Wielgie.

W dniu 18 czerwca 1937 r. przeniesiono Go na urząd proboszcza parafii Zwiastowania NMP w Dębem, gdzie – obok codziennego pełnienia posługi duszpasterskiej – m.in. dokonał zmiany dachu parafialnej świątyni, założył w niej dębowy parkiet i organizował obozy harcerskie dla młodzieży. W 1938 r. odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi. W czasie okupacji hitlerowskiej utrzymywał kontakty z kaliskim ruchem oporu i pomimo ostrzeżeń nie opuścił swoich wiernych.

W marcu 1941 r. został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu utworzonym przez okupantów w Szkole Powszechnej przy ul. 3 Maja w Kaliszu. W dniu 2 maja 1941 r. przewieziono Go do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Otrzymał numer 15221. Zamordowany został 5 marca 1942 r., a jego ciało spalono w obozowym krematorium.

Ks. J. Gołębiowski jako kleryk Seminarium Duchownego we Włocławku, 1927 r.

Ks. J. Gołębiowski, Dębe 1938 r.

Ks. J. Gołębiowski – fotografia z kartoteki ewidencyjnej obozu w Auschwitz, 1941 r.

Ks. J. Gołębiowski z dziećmi przystępującymi do I Komunii św., Dębe 1938 r.

Ks. J. Gołębiowski z uczestnikami obozu harcerskiego w Dębem, 1939 r.

Ks. J. Gołębiowski przed plebanią w Dębem, 1937 r.